สายให้อาหารทางจมูก Nasogastric Tube
สายให้อาหารทางจมูก หรือที่เรียกว่า Nasogastric Tube (NG Tube) เป็นอุปกรณ์ทางการแพทย์ที่ใช้สำหรับให้อาหาร น้ำ หรือยาแก่ผู้ป่วยผ่านทางจมูกลงสู่กระเพาะอาหารโดยตรง อุปกรณ์ชนิดนี้มีความสำคัญอย่างมากในผู้ป่วยที่ไม่สามารถรับประทานอาหารทางปากได้ตามปกติ เช่น ผู้ป่วยหมดสติ ผู้ป่วยหลังผ่าตัด ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง หรือผู้ป่วยที่มีปัญหาเกี่ยวกับการกลืนอาหาร
ในปัจจุบัน สายให้อาหารทางจมูกถูกใช้งานอย่างแพร่หลายในโรงพยาบาล คลินิก และการดูแลผู้ป่วยที่บ้าน เนื่องจากเป็นวิธีที่สะดวก ปลอดภัย และช่วยให้ผู้ป่วยได้รับสารอาหารที่จำเป็นต่อร่างกายอย่างเพียงพอ
บทความนี้จะพาไปทำความรู้จักกับสายให้อาหารทางจมูกให้มากขึ้น ทั้งลักษณะการใช้งาน ประโยชน์ และข้อควรระวังในการใช้ เพื่อให้เข้าใจถึงความสำคัญของอุปกรณ์ทางการแพทย์ชนิดนี้
สายให้อาหารทางจมูก คืออะไร
สายให้อาหารทางจมูก (Nasogastric Tube) คือสายพลาสติกทางการแพทย์ชนิดพิเศษที่มีความยืดหยุ่น ถูกออกแบบมาเพื่อสอดผ่านทางจมูก ลงผ่านหลอดอาหาร และเข้าสู่กระเพาะอาหาร เพื่อใช้สำหรับให้อาหารเหลว น้ำ หรือยาแก่ผู้ป่วย
สาย NG Tube มักผลิตจากวัสดุที่ปลอดภัย เช่น
PVC (Polyvinyl Chloride)
Silicone
Polyurethane
วัสดุเหล่านี้มีคุณสมบัติอ่อนนุ่ม ยืดหยุ่น และไม่ก่อให้เกิดการระคายเคืองต่อเยื่อบุภายในร่างกาย
สายให้อาหารทางจมูกมีหลายขนาด ซึ่งจะเลือกใช้ตามอายุและสภาพร่างกายของผู้ป่วย เช่น
เด็กทารก
เด็ก
ผู้ใหญ่
ขนาดของสายมักระบุเป็น French (Fr) เช่น 6 Fr, 8 Fr, 10 Fr, 12 Fr เป็นต้น
ประโยชน์ของสายให้อาหารทางจมูก
สายให้อาหารทางจมูกมีบทบาทสำคัญอย่างมากในการดูแลผู้ป่วย โดยมีประโยชน์หลายด้าน ได้แก่
1. ใช้ให้อาหารแก่ผู้ป่วยที่ไม่สามารถรับประทานอาหารได้
ผู้ป่วยบางรายไม่สามารถกลืนอาหารได้ เช่น
ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง
ผู้ป่วยอัมพาต
ผู้ป่วยหมดสติ
ผู้ป่วยหลังผ่าตัด
การใช้สายให้อาหารทางจมูกช่วยให้ผู้ป่วยได้รับสารอาหารครบถ้วนตามที่ร่างกายต้องการ
2. ใช้ให้ยาแก่ผู้ป่วย
แพทย์สามารถบดหรือเตรียมยาในรูปแบบของเหลว แล้วให้ผ่านสาย NG Tube เพื่อให้ยาเข้าสู่กระเพาะอาหารโดยตรง
3. ใช้ระบายของเหลวในกระเพาะอาหาร
ในบางกรณี แพทย์อาจใช้สาย NG Tube เพื่อดูดของเหลวหรือแก๊สออกจากกระเพาะอาหาร เช่น ในผู้ป่วยที่มีอาการท้องอืด หรือมีภาวะลำไส้อุดตัน
4. ใช้ในการล้างกระเพาะอาหาร
สายให้อาหารทางจมูกสามารถใช้ในการล้างกระเพาะอาหารในกรณีฉุกเฉิน เช่น ผู้ป่วยได้รับสารพิษหรือยาเกินขนาด
ส่วนประกอบของสายให้อาหารทางจมูก
สายให้อาหารทางจมูกโดยทั่วไปจะมีส่วนประกอบสำคัญดังนี้
1. ตัวสาย (Tube)
เป็นสายพลาสติกยืดหยุ่น มีความยาวเพียงพอสำหรับสอดจากจมูกไปยังกระเพาะอาหาร
2. ช่องเปิดปลายสาย (Distal Tip)
ปลายสายจะมีรูเล็ก ๆ สำหรับให้อาหารหรือดูดของเหลว
3. ขีดบอกระยะ (Marking)
บนตัวสายจะมีเครื่องหมายบอกระยะ เพื่อช่วยให้บุคลากรทางการแพทย์ทราบว่าปลายสายอยู่ตำแหน่งใด
4. ข้อต่อ (Connector)
ใช้สำหรับเชื่อมต่อกับกระบอกให้อาหาร หรือถุงให้อาหาร

วิธีการใส่สายให้อาหารทางจมูก
การใส่สายให้อาหารทางจมูกควรดำเนินการโดยบุคลากรทางการแพทย์ที่มีความชำนาญ โดยมีขั้นตอนพื้นฐานดังนี้
เตรียมอุปกรณ์และสาย NG Tube ให้พร้อม
วัดความยาวของสายจากจมูกไปยังตำแหน่งกระเพาะอาหาร
หล่อลื่นปลายสายด้วยสารหล่อลื่นทางการแพทย์
สอดสายผ่านรูจมูกอย่างระมัดระวัง
ให้ผู้ป่วยกลืนน้ำเพื่อช่วยให้สายผ่านลงสู่หลอดอาหาร
ตรวจสอบตำแหน่งปลายสายให้ถูกต้อง
ยึดสายกับจมูกเพื่อป้องกันการเคลื่อนหลุด
หลังจากใส่สายแล้ว แพทย์หรือพยาบาลจะตรวจสอบตำแหน่งของสาย เช่น การดูดน้ำย่อยจากกระเพาะอาหาร หรือการเอกซเรย์
การดูแลผู้ป่วยที่ใช้สายให้อาหารทางจมูก
การดูแลผู้ป่วยที่ใช้สายให้อาหารทางจมูกเป็นสิ่งสำคัญ เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อน โดยควรปฏิบัติดังนี้
ล้างสายด้วยน้ำสะอาดหลังให้อาหารทุกครั้ง
ตรวจสอบตำแหน่งของสายเป็นประจำ
รักษาความสะอาดบริเวณจมูกและผิวหนัง
เปลี่ยนเทปยึดสายเมื่อสกปรกหรือหลวม
เฝ้าระวังอาการผิดปกติ เช่น ไอ หายใจลำบาก หรือท้องอืด
การดูแลอย่างถูกวิธีจะช่วยลดความเสี่ยงของการติดเชื้อและทำให้ผู้ป่วยปลอดภัยมากขึ้น

ภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น
แม้ว่าสายให้อาหารทางจมูกจะเป็นอุปกรณ์ที่ปลอดภัย แต่ก็อาจมีภาวะแทรกซ้อนเกิดขึ้นได้ เช่น
การระคายเคืองเยื่อบุจมูก
แผลกดทับบริเวณจมูก
สายอุดตัน
การสำลักอาหาร
การใส่สายผิดตำแหน่ง
ดังนั้น การใช้งานควรอยู่ภายใต้การดูแลของบุคลากรทางการแพทย์อย่างใกล้ชิด
วิธีเลือกสายให้อาหารทางจมูกที่มีคุณภาพ
การเลือกสายให้อาหารทางจมูกที่ได้มาตรฐานเป็นสิ่งสำคัญ ควรพิจารณาปัจจัยดังนี้
1. วัสดุที่ปลอดภัย
ควรเลือกวัสดุที่อ่อนนุ่ม ไม่ก่อให้เกิดการระคายเคือง
2. ขนาดที่เหมาะสมกับผู้ป่วย
เลือกขนาดสายตามอายุและสภาพร่างกาย
3. มีมาตรฐานทางการแพทย์
ควรได้รับการรับรองมาตรฐาน เช่น ISO หรือ CE
4. มีเครื่องหมายบอกระยะชัดเจน
เพื่อช่วยให้ใส่สายได้อย่างถูกต้อง
สรุป
สายให้อาหารทางจมูก (Nasogastric Tube) เป็นอุปกรณ์ทางการแพทย์ที่มีความสำคัญในการช่วยให้ผู้ป่วยที่ไม่สามารถรับประทานอาหารทางปากได้รับสารอาหาร ยา และน้ำอย่างเพียงพอ โดยการส่งผ่านสายจากจมูกลงสู่กระเพาะอาหารโดยตรง
การใช้งานสาย NG Tube อย่างถูกต้องจะช่วยเพิ่มคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย ลดภาวะแทรกซ้อน และช่วยให้การรักษาเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ ดังนั้น การเลือกใช้อุปกรณ์ที่ได้มาตรฐานและการดูแลอย่างเหมาะสมจึงเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง
ช่องทางติดต่อทั้งหมด : https://omgmedicalstore.com/contact/
โทรติดต่อ : 063-887-0872
Line : @omgmedical








